Seyid Şuşinski - Şərq musiqisinin incisi

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Seyid Şuşinski 1889-cu il aprelin 12-də Şuşa qəzasının Horadiz kəndində anadan olub. Musiqiçilərin hörmətlə “Ağa” deyə üz tutduğu Seyid Şuşinskinin tam adı Mir Möhsün Ağa Seyid olub. Seyid nəslindən olduğuna görə ona “Ağa” deyə müraciət ediblər.

Balaca Seyid atasını uşaq yaşlarından itiridiyindən onun tərbiyəsi ilə xalası Məşədi Hürzad məşğul olub. Dövrünün savadlı və açıqfikirli qadını olan Məşədi Hürzad Qarabağın qadın toylarında xanəndəlik edərmiş. 

İlk təhsilini mədrəsədə alan Seyid, dini mərasimlərdə və xalq şənliklərində çıxış edir. Seyidin peşəkar xanəndə kimi tanınmasında Azərbaycan xanəndəlik sənətinin beşiyi olan Şuşa mühitinin həlledici rolu olmuşdur. 

Nadir və gözəl səsə malik Seyid Şuşinski xanəndəlik sənətinin sirrlərinə yiyələnmək üçün iki il Mir Möhsün Nəvvabın yanında oxumuşdu. Onun xanəndə kimi yetişməsində Cabbar Qaryağdıoğlunun böyük təsiri olmuşdur. O, Seyid Şusinskini Şərq musiqisinin incisi adlandırmışdı.
Davamı →

Mstislav Rostropoviç

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Mstislav RostropovichMstislav Rostropoviç 1927-ci ildə Azərbaycanda, Bakı şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atası Leopold Rostropoviç qismən belorus-polyak zadəganlar nəslinə məxsus Orenburqdan Bakıya mühacirət etmiş rus əsilli musiqiçi idi. Rostropoviç uşaqlıq və gənclik illərini Bakıda keçirmişdir.

İkinci dünya müharibəsi illərində ailəsi yenidən Orenburqa, daha sonra 1943-cü ildə Moskvaya köçür. Rostropoviç artıq dörd yaşında ikən anasından pianino ifaçılığının sirrlərini öyrənir. On yaşında isə atası, tanınmış violonçel ifaçısı və vaxtilə Pavlo Kasalasın tələbəsi olmuş Leopold Rostropoviçdən ilk dəfə violonçelin incəliklərini öyrənir.

1943-1948-ci illərdə Rostropoviç Moskva Konservatoriyasında təhsil alır, 1956-cı ildə bu Konservatoriyanın violonçel ifaçılığı şöbəsində professor təyin edilir. Rostropoviç Moskva Konservatoriyasına cəmi 16 yaşında qəbul olur və burada piano və violonçel ifaçılığı ilə yanaşı dirijorluq və bəstəkarlıq ixtisaslarına da yiyələnir. Müəllimləri arasında isə Dmitri Şostakoviç və Sergey Prokofyev kimi sovet-rus musiqisinin nəhənglərini misal göstərmək olar.
Davamı →

Dinu Lipatti

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Dinu LipattiDinu Lipatti 1917-ci ildə Buxarestdə musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur. Atası skripkaçı Pablo de Sarasate və Karl Fleşin şagirdi olmuşdur. Dinu Milli kollecdə oxuyaraq, Mixail Jordan fortepiano və bəstəkarlıq dərsləri alırdı.

Sonra Buxarest Konservatoriyasına daxil olan Dinu öz mahir ifaçılıq istedadı ilə hamını heyran edir. Burada tələbələr tərəfindən təşkil olunan konsertdə Dinu E. Qriqin fortepiano konsertini virtuoz ifası ilə heyrətləndirir.

1932-ci ildə Lipatti özünün bəstələdiyi fortepiano, skripka və fortepiano üçün sonatinası mükafata, həmçinin “Qaraçılar” simfonik süitasına görə Qran-pri mükafatına layiq görülmüşdür.
Davamı →

Xan Şuşinski

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Azərbaycan muğam sənətinin korifeylərindən, Qarabağ xanəndəlik məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən biri də Xan Şuşinskidir. Əsl adı İsfəndiyar olan böyük sənətkar 1901-ci il avqustun 20-də Qarabağın məşhur tayfalarından olan Cavanşir sülaləsinə mənsub Aslan bəyin ailəsində dünyaya göz açıb. 

Balaca İsfəndiyarın ustadı İslam Abdullayev öz dövründə “Segah İslam” kimi tanınırdı. O, məclislərin birində İsfəndiyarın səsini bəyənib və onu özünə şagird götürüb. 

İsfəndiyara “Xan” adının verilməsinin maraqlı tarixçəsi var. “Segah İslam” tələbəsi İsfəndiyarla birgə Ağdamın Novruzlu kəndində bir məclisdə imiş. Ev sahibi İslam Abdullayevin arzusu ilə qrammofonu qurur və Təbrizli Əbülhəsən xanın ifasında “Kürd Şahnazı”nı dinləyirlər. Hamının heyranlıqla qulaq asdığı bu ifadan sonra “Segah İslam” üzünü İsfəndiyara tutub deyir: “Bəlkə sən də bizim üçün “Kürd Şahnazı” oxuyasan?”. 
Davamı →

Ditrix Fişer-Diskau

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Ditrix 1925-ci ildə Berlində qədim musiqi ənənələrinin davamçısı və təbliğatı ilə məhşur olan ailədə anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərindən artıq musiqi ilə məşğul olan Ditrix özünü həm müğənni (bariton), ifaçı-pianist və dirijor kimi sınamışdır.

1949-cu ildən bir çox ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuşdur. Həmçinin bir sıra festivalların daimi nümayəndəsi (Edinburq – 1952, Bayreyt – 1954, Zalsburq — 1956) olmuşdur. 1948-ci ildən Berlin Operasının truppasının nümayəndəsi kimi qastrollarda çıxışlar etmişdir.

O Berlində Alman Operası, Münhendə Milli Teatr, Vyana Operası, London Kovent-Qarden Teatrı, Karneqi-Xollda konsertlər vermişdir.

Ditrix həmçinin vokal ifaçısı kimi də məşhur dünya dirijorlarının iştirakı ilə konsertlərdə böyük uğurları olmuşdur. Ditrixin sonuncu konserti 1992-ci ildə baş vermişdir. Ditrix bir sıra mükafatlara layiq görülmüşdür.
Davamı →

Svyatoslav Rixter

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Svyatoslav RixterSvyatoslav Rixter 1915-ci ildə Ukraynanın Jitomir şəhərində musiqiçilər ailəsində dünyaya gəlib.
1922-ci ildə ailə Odessa şəhərinə köçür. Burada Rixter bəstəkarlıq və fortepianodan dərs keçir. Rixterin ilk ifa etdiyi əsər F.Şopenin nokturn olmuşdur. İlk solo konserti də məhz F.Şopenin əsərlərindən ibarət idi.

1937-ci ildə Rixter Moskva Konservatoriyasına Q.Neyqauzun fortepiano sinfi üzrə daxil olur. 1940-cı ildə Konservatoriyanın kiçik zalında S.Prokofyevin 6-cı sonatasını ifa etmişdir.

Müharibə illərində Rixter Moskva və SSRİ-nin bütün şəhərlərində, hətta blokadada olan Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində də qastrol səfərlərində olmuş, konsertlər vermişdir.

Bir sıra musiqi xadimləri ilə dostluq nəticəsində Rixteri qərb ölkələrində qastrol səfərlərinə getmək icazə verilmirdi. Buna baxmayaraq, Rixter dostlarından S.Prokofyevin əsərlərini (9-cu sonatası, M.Rastropoviçin iştirakı ilə) böyük həvəs və məharətlə ifa edirdi.
Davamı →

Fyodor Şalyapin

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Feodor ChaliapinFyodor Şalyapin 1873-cü ildə sadə kəndli ailəsində Kazan şəhərində dünyaya gəlmişdir. 1889-cu il Şalyapiniin aktyorluq bacarığının başlanğıcı idi. Bu illərdə o, V.B.Sereebryakovun dramatik truppasına daxil olaraq, burada tamaşaya qoyulan P.İ.Çaykovskinin “Yevgeniy Oneqin” operasından Zarestkinin partiyasının ilk çıxışı olur.

1893-cü ildə Moskvaya, sonra isə 1894-cü ildə Sankt-Peterburq şəhərlərində böyük müvəffəqiyyətlə konsertlər verir. Məhz böyük hörmətlə qəbul olunan Şalyapin Sankt-Peterburq İmperator Teatrında bir sıra operaların əsas qəhrəmanlarının ifası ilə seçilirdi. Və bu məqsədlə də o Mariinsk Teatrına işə düzələrək burada opera truppasının tərkibində (“Faust” Ş.Quno, “Ruslan və Lyudmila” M.Qlinka) işləməyə başlayır.

1896-1899-cu illərdən Şalyapin məşhur xeyriyyəçi S.İ.Mamontovun təkidi ilə Moskva opera teatrının truppasına daxil olur. Onun repertuarı geniş idi. Belə ki bura N.A.Rimski-Korsakovun – “Pskovityanka” (İvan Qroznıy), “Sadko” (Varyaj qonağı), “Motsart və Salyeri” (Salyeri), A.S.Darqomıjskinin – “Su pərisi” (Dəyirmançı), M.İ.Qlinkanın — “İvan Susanin” (İvan Susanin), M.P.Musorqskinin – “Boris Qodunov” (Boris Qodunov), “Xovanşina” (Dosifey) operaları daxildir.
Davamı →

Leonard Bernstayn

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Leonard BernsteinLeonard Bernstayn 1918-ci ildə Massaçusets ştatının Lourens şəhərində anadan olmuşdur. Onun musiqi ilə məşğul olmasına ailə narazılıq etsələr də, qardaşının onu musiqi konsertlərinə aparması sonralar musiqi savadının öyrənilnəsində böyük xidmətləri olmuşdur.

Bir sıra musiqi məktəblərində təhsil alan Leonard 1940-cı ildə Boston Simfonik Orkestrində S.Kusevistkidən dərs alır.

Musiqi tarixinə həm bəstəkar, həm ifaçı, həm də dirijor kimi daxil olmuşdur. Hətta öz əsərlərindən ibarət konsertlər təşkil etmiş və bu əsərlərə dirijorluq etmişdir.
Davamı →

Otto Klemperer

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Otto KlempererOtto Klemperer 1885-ci ildə Polşanın Breslau şəhərində anadan olmuşdur. İlk əvvəl pianist-ifaçı kimi Frankfurt Konservatoriyasında, sonralar isə təhsilini Berlindəki Ştern Konservatoriyasında davam etdirmişdir. 

1905-ci ildə Qustav Malerlə tanışlığı və dostluğu nəticəsində Otto Praqa Teatrının orkestrinin bədii rəhbəri olmuşdur. Sonralar Otto Hamburq şəhər teatrında (1910-1912), Barmen teatrında (1912-1913), Strasburq şəhərində filarmoniyanın baş dirijoru (1914-1917), Köln Opera Teatrının bədii rəhbəri və bədii müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Davamı →

Vladimir Aşkenazi

Kateqoriya - böyük musiqiçilər

Vladimir Ashkenazy1937-ci ildə məşhur rus estrada ifaçısı David Aşkenazinin ailəsində anadan olmuşdur. 1945-ci ildə Mərkəzi musiqi məktəbinə daxil olmuşdur. Onun ilk konserti F.Şopenin əsərlərindən ibarət olmuşdur.

Bu konsert 1955-ci ildə Moskvanın Böyük Zalında keçirilmişdir. Elə həmin ildə də Konservatoriyaya daxil olan Aşkenazi L.Oborinin sinfində təhsil alır. 1957-ci ildən onun xarici ölkələrə ilk konsert və qastrol səfərləri başlayır. Belə ki bu qastrol səfərlərində ifaçı bir sıra mükafatlara layiq görülür.

Bura — Varşavada keçirilən F.Şopen adına konkursda II mükafat, Brusseldə isə Şahzadə Yelizaveta adına Konkursda I mükafat aiddir.

1962-ci ildə P.İ.Çaykovski adına II Beynəlxalq Konkursda I mükafata layiq görülmüşdür. London şəhərində çıxışından sonra burada məskunlaşaraq yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirir. İfaçılıqla yanaşı həm də dirijor kimi çıxışlar edir.
Davamı →
Top